បើ​យើង​ចង់​បណ្ដុះ​បញ្ញវន្ត​ ​បណ្ដុះ​ការ​រកស៊ី​ដល់​កូនខ្មែរ​ ​គឺ​លំបាកលំបិន​បំផុត​ ​ប្រសិនបើ​បញ្ហា​សង្គម​រ៉ាំរ៉ៃ​នៅតែ​បន្ត​ជះ​ឥទ្ធិពល​ទៅលើ​សង្គម​គ្រួសារ​។​ ​កូនខ្មែរ​ប៉ុន្មាន​នាក់​ដែល​ដឹង​ពី​ការ​រកស៊ី​ ​តើ​ការ​រកស៊ី​អាច​ទៅមុខ​មិន​រួច​ទេ​ប្រសិនបើ​ពួកគេ​មិនបាន​ចូល​សាលារៀន​ ​ហើយ​អាច​រៀន​ទៅ​កើត​ទេ​ប្រសិនបើ​គ្មាន​លុយ​ ​ម៉ែ​ឪ​លែងលះ​គ្នា​ ​នាំ​កូនកំព្រា​ ​បាត់បង់​ជន្ទល់​ ​ខ្វះ​ភាព​កក់ក្ដៅ​នោះ​។​ ​នេះ​ទ​ស្សនៈ​មើលឃើញ​របស់​ឧកញ៉ា​ ​វេជ្ជបណ្ឌិត​ គួ​ច​ ​ម៉េង​លី​ ​ស្ថាបនិក​ ​ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ភិ​បាល​ ​និង​អគ្គនាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​ក្រុមហ៊ុន​ ​ម៉េង​លី​ ជេ. គួ​ច​ អេឌ្យូខេ​សិន​។​

​ថ្លែង​ក្នុង​វេទិកា​រ​ ​«​បរាជ័យ​ដែល​នៅ​ពីក្រោយ​ជោគជ័យ​»​ ​រៀបចំ​ដោយ​ ​Cam​E​d​ ​Business School​ ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣​១​ ​ខែកុម្ភៈ​ ​ឆ្នាំ​២​០​២​១​ ​លោក​ឧកញ៉ា​ ​វេជ្ជបណ្ឌិត​ គួ​ច​ ​ម៉េង​លី​ ​លើកឡើង​ថា​ ​មូលហេតុ​ដែល​កូនខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​មិនបាន​ចូល​សាលា​រៀនសូត្រ​ ​ជាទូទៅ​គឺ​បណ្ដាលមកពី​កត្តា​ទាំងនេះ​។​ ​បញ្ហា​រ៉ាំរ៉ៃ​របស់​សង្គម​គ្រួសារ​ ​មិន​ត្រឹមតែ​ធ្វើ​ឱ្យ​ក្មេង​មិនបាន​ចូល​សាលា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ​តែ​ធ្វើ​ឱ្យ​ក្មេង​បាត់បង់​ឱកាស​លូតលាស់​ ​ឬ​រីក​ចម្រើន​ក្នុង​សង្គម​។​

​លោក​ឧកញ៉ា​ គួ​ច​ ​ម៉េង​លី​ ​មានប្រសាសន៍ថា​ ​«​ខ្លះ​មិន​ធំ​ពេញវ័យ​ស្រួលបួល​ផង​ ​ចាប់ផ្ដើម​ទៅ​ធ្វើកម្មករ​ជាមួយ​គេ​ ​ពេល​បើកលុយ​មក​គេ​ស៊ី​ក្បាល​កាក់​ ​ហើយ​គេ​ប្រើ​ខ្ទេច​អស់សាច់​។​ ​ដល់ពេល​អាយុ​២​០​ ​ចាស់​សឹងតែ​ស្មើនឹង​តា​ទៅ​ហើយ​។​ ​ប្រសិន​កូនស្រី​វិញ​ ​គេ​យកទៅ​បម្រើ​គេ​នៅ​តាម​ផ្ទះ​ ​មិនដែល​ស្គាល់​ពន្លឺ​យ៉ាងដូចម្ដេច​។​ ​មួយ​ជីវិត​កូនស្រី​ ​ប្រសិនបើ​តែ​បែប​នេះ​ ​តើ​មាន​កន្លែងណា​ដែល​ភ្លឺស្វាង​»​។​

​លោក​បន្ត​ថា​ ​តាមពិត​ស្រុកខ្មែរ​មិន​រហេមរហាម​ដល់​ថ្នាក់​នេះ​ទេ​។​ ​ប្រទេសខ្មែរ​ឥឡូវ​មាន​ភាព​សម្បូរសប្បាយ​ ​មានការ​អភិវឌ្ឍ​ខ្លាំង​ណាស់​ ​មិនថា​បុរស​ឬ​នារី​ទេ​ ​ពេល​ចូល​ហាង​ទទួលទាន​ម្ដងៗ​ ​ហៅ​អាហារ​មួយ​តុ​មាន​តម្លៃ​រាប់​ម៉ឺន​ ​គ្រាន់តែ​ស្រា​មួយ​ដប​មាន​តម្លៃ​រាប់ពាន់​ក៏មាន​ដែរ​។​

​លោក​ឧកញ៉ា​ គួ​ច​ ​ម៉េង​លី​ ​យល់ឃើញ​ថា​ ​ក្មេងម្នាក់​ ​តាមពិត​គេ​យកចិត្តទុកដាក់​បណ្ដុះបណ្ដាល​ណាស់​ ​គេ​តាមមើល​ថែ​រហូត​ចប់​វិទ្យាល័យ​ ​ដើម្បី​ឱ្យ​គេ​ក្លាយ​ជា​យុ​វ​បញ្ញវន្ត​មួយ​រូប​ ​មានផ្លូវ​ដើរ​សម្រាប់​ខ្លួនឯង​។​ ​លើស​ពី​នេះ​ ​គេ​ថែមទាំង​បង្កើត​ការងារ​ ​វិជ្ជាជីវៈ​ ​ឬ​ជំនាញ​បច្ចេកទេស​សម្រាប់​ពួកគេ​ទៀត​ផង​ ​ពោល​គឺ​គេ​មិនដែល​បណ្ដុះ​ក្មេង​តាំងពី​ថ្នាក់​ម​ត្តេយ្យ​រហូត​ឡើង​មក​ជិតដល់​លើ​ទៅ​ហើយ​ ​បែរជា​ទម្លាក់​គ្នា​ចុះទៅ​វិញ​អស់​សឹង​ពាក់កណ្ដាល​នោះ​ទេ​។​

​លោក​ចោទសួរ​ថា​ ​បើដូច្នេះ​! ​តើ​អនាគត​ក្មេង​ដែលគេ​ទម្លាក់​ស្ទើរតែ​ពាក់កណ្ដាល​ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំទៅ​ជា​យ៉ាងណា​? ​តើ​អ្នក​ប្រឡងធ្លាក់​មាន​អ្នក​យកចិត្តទុកដាក់​ដែរ​ឬទេ​ ​បើ​សូម្បីតែ​អ្នក​តម្រង់​ទិស​ ​ឬ​អ្នក​ប្រឹក្សា​យោបល់​ក៏​គ្មាន​ដែរ​នោះ​។​ ​នេះ​នៅ​មិនទាន់​និយាយ​ដល់​ការ​បាក់ទឹកចិត្ត​របស់​សិស្សានុសិស្ស​ពេល​ប្រឡងធ្លាក់​ត្រូវ​គេ​ស្ដីបន្ទោស​ផង​។​

​ការ​និយាយ​បែប​នេះ​ ​លោក​មិនបាន​មានន័យ​ថា​ ​ប្រមុខ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ព្រងើយកន្តើយ​ ​ឬ​មិនបាន​យកចិត្ត​ដាក់​នោះ​ទេ​ ​ប៉ុន្តែ​ការណ៍​ធ្វើ​ម្នាក់ឯង​មិន​អាច​ទៅរួច​ទេ​ ​ប្រសិនបើ​យើង​ទាំងអស់គ្នា​មិន​ចូលរួម​ដោះស្រាយ​ ​ជាពិសេស​ត្រូវការ​ស្ថាប័ន​ពាក់​ព័ទ្ធ​នានា​ធ្វើ​ដោយ​ស្មោះ​អស់ពីចិត្ត​៕​
​